ATMનું સંપૂર્ણ નામ Automated Teller Machine
થાય છે. આ એક
બેન્કિંગ આઉટલેટ છે, જે ગ્રાહકોને શાખા પ્રતીનિધિ
અથવા ટેલરની મદદ વગર
મૂળભૂત આર્થિક વ્યવહારોને પૂર્ણ કરવાની મંજુરી
આપે છે.
ક્રેડીટકાર્ડ અથવા ડેબિટકાર્ડ ધરાવતા કોઈ પણ
વ્યક્તિ મોટા ભાગના ATM પર
રોકડ રકમ ઉપાડી શકે છે, આ ઉપરાંત ડિજીટલ
પેમેન્ટ કરવા માટે પણ ATM
કાર્ડનો
ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
વિશ્વમાં ATM ની શરૂઆત સૌપ્રથમ અમેરિકામાં
જોન.હોર્સ.વોન દ્વારા કરવામાંઆવી હતી.
ભારતમાં ATM ની શરૂઆત સૌપ્રથમ હોંગકોંક
અને સંઘાઈ બેન્ક કોર્પોરેશન
(HSBC) દ્વારા 1987 ના વર્ષે કરવામાં આવી
હતી, ભારતમાં વિદેશી બેન્ક દ્વારા પ્રથમ ATMની
શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
પ્રથમ ભારતીય ATM ની શરૂઆત કેરળના
કોચ્ચીની સબમરીનમાં કરવામાં આવી હતી.
ATM ગ્રાહકોને રોકડ બીલની ચુકવણી અને બે
ખાતા વચ્ચે નાણા ટ્રાન્સફર જેવા વ્યવહારોને
મંજુરી આપે છે.
ATM ના પ્રકારો.
બેન્ક ATM
બ્રાઉન ATM
વ્હાઈટ ATM
ગ્રીન ATM
ઓરેન્જ ATM
પિંક ATM
યેલ્લો ATM
બાયોમેટ્રિક ATM
બેન્ક ATM.
આ પ્રકારના ATM મશીનની માલિકી અને સંચાલન
જે તે બેન્ક દ્વારા કરવામાંઆવે છે, આ બેન્કનું
પોતાનું ATM છે.
આ ATM મશીન પર લોગો બેન્કનો હોય છે.
આ ATMમાં ૦% ચાર્જ છે જેમાં વાર્ષિક રૂપિયા 51 ભાડા સ્વરૂપે લેવામાં આવે છે.
બ્રાઉન ATM.
આ પ્રકારના ATMનું સંચાલન કોઈ કંપની કે સંસ્થા
દ્વારા કરવામાં આવતું હોય છે.
પરંતુ ATMની રોકડ સબંધિત દેખરેખ બેન્ક દ્વારા
કરવામાં આવે છે.
હાર્ડવેર અને ATM મશીનની માલિકી પ્રદાતાની છે,
પરંતુ રોકડ વ્યવસ્થાપન અને
બેન્કિંગ નેટવર્ક સાથે જોડાણ પ્રયોજક બેન્ક ધ્વારા
આપવામાં આવે છે.
ખાનગી કંપની બ્રાઉન ATMની માલિકી ધરાવે છે.
અને તેનું સંચાલન કરે છે.
ઓફિસનું ભાડું ચૂકવે છે, તેઓ મકાનમાલિક,
વીજળી કંપની, ટેલીકોમ કંપની, વગેરે જોડે
વાતચીત કરે છે.
આ ATM પર લોગો બેન્કનો હોય છે.
આ ATM પર 20,000 ટ્રાનજેક્શન પર 50 રૂપિયા ચાર્જ કપાય છે.
વ્હાઈટ ATM.
વ્હાઈટ ATM રીઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા
પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સીસ્ટમ એક્ટ
2007 હેઠળ અધિકૃત છે.
આ પ્રકારના ATM મશીનની માલિકી અને સંચાલન
જેતે કંપની હોય છે, પરંતુ
ATM માં રોકડ રકમ પણ તે સંસ્થા દ્વારા પૂરી
પાડવામાં આવતી હોય છે.
આ ATM પર કોઈ પણ પ્રકારનો લોગો હોતો નથી.
આ ATM થી 10,000 ટ્રાનજેક્શન પર 112 રૂપિયા ચાર્જ કપાય છે.
ગ્રીન ATM :- કૃષિ વ્યવહારો માટે ગ્રીન ATM
હોય છે.
ઓરેન્જ ATM :- ઉપયોગ શેર વ્યવહાર માટે
કરવામાં
અઆવે છે.
પિંક ATM :- આ ATMનો ઉપયોગ ફક્ત
મહિલાઓ માટે જ છે જેમાં ગાર્ડ દ્વારા
દેખરેખ રાખવામાં આવે છે અને તેઓ ખાતરી કરે છે
કે આ ATMનો ઉપયોગ
મહિલાઓ માટે જ છે આવા ATMનો હેતુ
ATMની
લાંબી લાઈનમાં ઊભી રહેલી
મહિલાઓની સમસ્યાને હળવી કરવાનો છે.
યેલ્લો ATM :- આ ATMનો ઉપયોગ ઈ-કોમર્સ
હેતુ માટે કરવામાં આવે છે.
બાયોમેટ્રિક ATM :- આ ATM બેન્કની વિગતો
મેળવવા માટે
ગ્રાહકના ફીંગરરપ્રીન્ટ
સ્કેનર અને આઈ સ્કેનર જેવી સુરક્ષા સુવિધાઓનો
ઉપયોગ કરે છે.
રીઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયાના એક રીપોર્ટ અનુસાર
જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કો હેઠળ SBI
પાસે ભારતમાં સૌથી વધુ 65,796 ATM છે. અને
પંજાબ નેશનલ બેન્ક તથા સિંધુ
બેન્ક પાસે 803 ATM છે.
ખાનગી ક્ષેત્રની બેન્કો હેઠળ HDFC બેન્ક પાસે
ભારતમાં સુંથી વધુ 188,68 ATM
છે. અને ધનલક્ષ્મી બેન્ક પાસે 261 ATM છે.
ભારતમાં સૌથી વધુ ATM મહારાષ્ટ્રમાં છે.
ATM ચાર્જ.
1 મહિનામાં લીમીટથી વધું વખત ATM નો ઉપયોગ
કરવાથી રીઝર્વ બેન્ક ઓફ
ઇન્ડિયાના(RBI) નિયમ અનુસાર ચાર્જ વસુલવામાં
આવે છે, આ ચાર્જ જેતે બેન્ક
દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
SBI ના નિયમ અનુસાર 1 દિવસમાં ઓછામાં
ઓછા 100 રૂપિયા અને વધુમાં વધુ
20,000 રૂપિયા ATMથી કાઢી શકાય છે.
ગ્લોબલ ઇન્ટરનેશનલ કાર્ડથી 40,000 કાઢી શકાય
છે.
ગોલ્ડ ઇન્ટરનેશનલ કાર્ડથી 50,000 કાઢી શકાય
છે.
PNB (પંજાબ નેશનલ બેન્ક) ના નિયમ અનુસાર
એક દિવસમાં પ્લેટિનમ અને RUPAY દ્વારા
50,000 રૂપિયા કાઢી શકાય છે.
HDFC ના નિયમ અનુસાર પ્લેટિનમ ડેબિટકાર્ડ
મારફતે એક દિવસમાં 100,000
RS કાઢી શકાય છે.
0 ટિપ્પણીઓ